ADOS-2 stanowi częściowo ustrukturyzowany, wystandaryzowany protokół obserwacji, wykorzystywany w diagnozowaniu osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (ASD).
Narzędzie obejmuje zestaw prób prowokujących osobę badaną do określonych zachowań społecznych, co umożliwia obserwowanie jej w trakcie naturalnie przebiegającej interakcji z badającym. Wymaga posługiwania się wystandaryzowanym zestawem pomocy i kierowania się ściśle zdefiniowanymi kryteriami oceny, ale procedurę badania charakteryzuje znaczny stopień elastyczności. Składa się z pięciu modułów (wersji) przeznaczonych dla badanych różniących się wiekiem i poziomem rozwoju ekspresji językowej. Na podstawie obserwacji diagnosta ocenia różne aspekty zachowania, reprezentujące pięć kategorii: Język i komunikacja, Wzajemność w interakcjach społecznych, Zabawa/Wyobraźnia, Zachowania stereotypowe i sztywne zainteresowania, Inne zachowania odbiegające od normy. Oprócz danych jakościowych w efekcie badania uzyskuje się wyniki ilościowe w dwu skalach: Afekt społeczny oraz Ograniczone i powtarzane zachowanie, a także wynik całkowity. Porównanie tego wyniku z odpowiednim dla danego modułu progiem odsiewowym pozwala na określenie, czy zachowanie badanego wskazuje, czy nie wskazuje na zaburzenia ze spektrum autyzmu, a w przypadku najmłodszych badanych (w wieku poniżej 31 miesięcy) – na określenie stopnia, w jakim zachowanie dziecka budzi niepokój. W odniesieniu do badanych w wieku powyżej 30 miesięcy oblicza się też na podstawie wyniku całkowitego wynik porównawczy, wyrażony w skali 1–10, wskazujący na nasilenie zaburzeń i pozwalający na porównania interindywidualne.
Badanie przeprowadzić można u dzieci od 12 miesiąca życia pod warunkiem, że poruszają się już samodzielnie. Wczesna diagnoza w kierunku autyzmu pomaga w utworzeniu ukierunkowanego planu terapii i daje bardzo dobre prognozy na przyszłe funkcjonowanie dziecka. W zależności od wieku badanego wybiera się odpowiedni moduł. Badanymi mogą być osoby dorosłe. W badaniu modułem T, 1 i 2 uczestniczy opiekun dziecka. Natomiast w badaniu modułem wyższym badany jest sam z diagnostą.
Badanie ADOS 2 jest częścią procedury diagnozy spektrum autyzmu. Jest ono najczęściej niezbędne dla lekarza psychiatry, który wydaje ostateczną decyzję. Zdarza się tak, że samo badanie ADOS 2 nie jest wystarczające i potrzebny jest wywiad z rodzicami dziecka lub opiekunami jest to wywiad ADIR, który można wykonać w naszym gabinecie. Badanie najczęściej jest nagrywane, po to, aby podczas oceny nie pominąć żadnego znaczącego elementu, niezwłocznie potem film jest usuwany.
Po wykonanym badaniu tworzony jest raport, który wchodzi w cenę badania. W raporcie opisane jest funkcjonowanie badanego w poszczególnych zadaniach, jego mocne i słabe strony. Podany jest wynik – czy badany jest w spektrum autyzmu czy też nie oraz jeśli jest, to jak nasilone są objawy.
